وبلاگ

گل رز چگونه هرس می‌شود؟ (راهنمای مراقبت از گل رز)

گل رز چگونه هرس می‌شود؟ (راهنمای مراقبت از گل رز)

گل رز یکی از گیاهان جدانشدنی خانه‌ها و باغ‌های ماست. با ظاهر لطیف و عطر دل‌انگیزش همیشه در میان محبوب‌ترین گل‌ها قرار داشته است. در این مقاله، اطلاعات مورد نیاز درباره انواع گل رز، نحوه مراقبت، تکثیر و هرس آن را برایتان گردآوری کرده‌ایم.

گل رز با عطر، رنگ و ظاهر خیره‌کننده‌اش، در صدر گل‌های پرطرفدار قرار دارد و به‌قدری خاص است که می‌تواند احساساتی را منتقل کند که کلمات از بیان آن ناتوان‌اند. این گل ویژه، بی‌شک نیاز به مراقبت و هرس مخصوص به خود دارد. اگر شما هم به پرورش گل رز در خانه یا باغتان فکر می‌کنید، بیایید با هم نگاهی بیندازیم به تکنیک‌های هرس رز و نکاتی که برای نگهداری از آن باید در نظر بگیرید. گلخانه مقنی تولید کننده و پرورش دهنده گل رز می‌باشد، که شما میتوانید خرید گل عمده با قیمت مناسب از ما داشته باشید.

گل رز در چه شرایطی رشد می‌کند؟

رزها گیاهانی نور‌دوست هستند و به شدت به نور خورشید نیاز دارند. چه رز سیاه باشد، چه قرمز یا نارنجی، حتی اگر مستقیماً در معرض تابش نور خورشید قرار گیرد، آسیبی نمی‌بیند.

دمای بین ۱۶ تا ۲۳ درجه سانتی‌گراد برای رشد رز مناسب است. البته هرچند افزایش دما باعث رشد سریع‌تر و افزایش گل‌دهی می‌شود، اما ممکن است کیفیت گل‌ها کاهش یابد.
رطوبت نسبی حدود ۶۰ درصد برای رشد رز شرایطی مطلوب فراهم می‌کند.
آبیاری باید به‌گونه‌ای انجام شود که ساقه‌ها و حتی تیغ‌ها هم خیس شوند. اما بهتر است گل‌ها را مستقیماً آبیاری نکنید تا از ریزش آن‌ها جلوگیری شود.
گل رز خاک‌های رسی-شنی تازه و غنی از مواد آلی را دوست دارد.

انواع گل رز

گل رز دارای انواع مختلفی است و از نظر شکل گل، قامت بوته و زمان گل‌دهی دسته‌بندی می‌شود:

از نظر نوع گل:

  • رزهای ساده
  • رزهای نیمه‌پر‌پر
  • رزهای پر‌پر

از نظر اندازه گیاه:

  • رزهای پاکوتاه
  • رزهای بلند قامت
  • رزهای بالا‌رونده یا پیچکی

از نظر زمان گل‌دهی:

  • گل‌دهی یک‌بار در سال
  • گل‌دهی چند‌باره در سال
  • رزهای چهارفصل یا یَدوَران

از نظر ساختار گل‌های پرپر:

  • گل‌های پرپر کوچک
  • گل‌های پرپر معمولی
  • گل‌های پرپر بزرگ

چگونه گل رز بکاریم؟

بهترین زمان برای کاشت گل رز بین ماه‌های نوامبر تا مارس (آبان تا اسفند) است. به دلیل شرایط نامناسب خاک در فصل زمستان، کاشت در روزهای بسیار سرد توصیه نمی‌شود.

برای کاشت نهال رز باید در زمین گودال‌هایی با عمق ۶۰ سانتی‌متر و قطر ۴۰ سانتی‌متر برای هر نهال حفر شود.
بین هر گودال باید با توجه به نوع رز، فاصله مناسبی در نظر گرفته شود:

  • رزهای مینیاتوری: ۳۰ سانتی‌متر
  • رزهای بوته‌ای: بین ۵۰ سانتی‌متر تا ۱.۵ متر
  • رزهای بالا‌رونده: حدود ۲ متر
  • رزهای هیبرید چای و خوشه‌ای:
    • نوع کوتاه: ۴۵–۶۰ سانتی‌متر
    • نوع متوسط: ۶۰–۷۵ سانتی‌متر
    • نوع بلند: ۷۵ سانتی‌متر تا ۱ متر

در کف گودال، مخلوطی از خاک سطحی و کود دامی ریخته می‌شود.
قبل از کاشت، ریشه‌های آسیب‌دیده و خشک شده (که معمولاً رنگ قهوه‌ای دارند) باید با قیچی باغبانی تا جایی بریده شوند که رنگ زرد یا سفید نمایان شود.
ریشه‌های فرعی متعدد موجود در بخش زیرزمینی گیاه باعث تثبیت بهتر آن در خاک می‌شود، اما باید قبل از کاشت، ریشه‌ها به‌درستی هرس شوند.
اگر ریشه‌ها در ترکیبی از خاک رسی، کود تازه و آب آغشته شوند، فرآیند ریشه‌دهی سریع‌تر انجام می‌شود.
پس از آماده‌سازی کامل، نهال‌ها باید به‌گونه‌ای در گودال قرار بگیرند که ریشه‌ها خم نشوند و محل پیوند کمی بالاتر از سطح خاک قرار گیرد. در پایان، خاک آمیخته با کود روی آن ریخته می‌شود و پس از کاشت، باید بلافاصله آبیاری اولیه یا اصطلاحاً «آبِ حیات» انجام شود.

هنگام خرید نهال گل رز به چه نکاتی باید توجه کرد؟

هنگام خرید، سعی کنید نهال رز را از گلخانه‌های معتبر تهیه کنید. موارد مهم هنگام انتخاب نهال شامل:

  • نهال باید حداقل چهار شاخه سالم بالای محل پیوند داشته باشد.
  • برگ‌ها باید شاداب و بدون لکه باشند.
  • گلدانی که نهال در آن قرار دارد نباید پر از علف هرز باشد.
  • ریشه‌ها نباید بیش از حد از کف گلدان بیرون زده باشند.

هرس گل رز چگونه انجام می‌شود؟

اگر گل رز هرس نشود، گل‌هایی کوچک و بی‌کیفیت تولید می‌کند. شاخه‌های خشک، آسیب‌دیده یا بی‌ثمر باید حذف شوند و شاخه‌های سالم برای گل‌دهی باقی بمانند.
این کار باعث می‌شود گیاه گل‌هایی سالم‌تر و قوی‌تر تولید کند و هوای تازه بهتر به داخل بوته نفوذ کند.

چرا باید گل رز را هرس کرد؟

هرس کردن گل رز چهار دلیل اصلی دارد:

  1. جوان‌سازی گیاه
  2. افزایش میزان گل‌دهی
  3. بهبود کیفیت گل‌ها
  4. فرم‌دهی و شکل‌دهی به گیاه

بهترین زمان برای هرس گل رز چه زمانی است؟

بهترین زمان برای هرس گل‌های رز باغچه، از پایان پاییز تا اواخر زمستان، یعنی زمانی است که گیاه وارد دوره استراحت شده و رشد آن متوقف شده است. در این بازه زمانی، برگ‌ها ریخته و گل‌دهی متوقف می‌شود؛ بنابراین، گیاه برای هرس آماده است.

انواع هرس گل رز

رزهای باغی معمولاً به سه روش اصلی هرس می‌شوند: هرس شدید، متوسط و سبک.

  • هرس شدید:
    این نوع هرس برای تقویت رشد سریع و قوی گیاهان ضعیف به‌کار می‌رود. در نتیجه‌ی این هرس، تعداد گل‌ها کم ولی درشت و چشم‌گیر خواهند بود. در این روش، شاخه‌های اضافی حذف می‌شوند و گیاه تا ارتفاع ۱۵ تا ۲۵ سانتی‌متر کوتاه می‌شود و تنها ۳ تا ۴ شاخه باقی می‌ماند.
  • هرس متوسط:
    این روش برای گل رز باغچه‌ای مناسب‌ترین روش به‌حساب می‌آید. در این نوع هرس، ۵ تا ۱۰ شاخه باقی گذاشته شده و ارتفاع گیاه به ۴۵ تا ۶۰ سانتی‌متر می‌رسد. گل‌ها در این حالت از نظر تعداد بیشتر ولی از نظر اندازه کوچک‌تر از حالت هرس شدید خواهند بود.
  • هرس سبک:
    این نوع هرس معمولاً برای گل‌های رز با ساقه‌های کوتاه انجام می‌شود و به‌ویژه در سال اول بعد از کاشت توصیه می‌گردد. در این روش، فقط یک‌سوم طول شاخه‌های یک‌ساله قطع می‌شود.

نکات مهم هنگام هرس گل رز

  • شاخه‌های خشک، آسیب‌دیده یا بیمار باید حتماً از گیاه جدا شوند.
  • برای ورود بهتر نور و هوا به مرکز گیاه، شاخه‌های وسط گیاه حذف شوند و فرم کلی به شکل یک گلدان باز دربیاید تا از بروز بیماری‌ها جلوگیری شود.
  • اگر شاخه‌ای قدیمی است، فقط حداکثر دو شاخه جوان روی آن باقی بماند و قسمت چوبی از محل اتصال، بدون باقی‌گذاشتن برآمدگی، بریده شود.
  • از شاخه‌های باقی‌مانده، دو سوم طول آن‌ها کوتاه شود و شاخه‌هایی که به هم سایه می‌اندازند یا با هم رقابت می‌کنند، یکی حذف گردد.
  • جهت شاخه‌های باقی‌مانده باید طوری انتخاب شود که با هم تداخل نداشته باشند.
  • برش‌ها را بلافاصله بالای گره‌ای که به سمت بیرون گیاه قرار دارد انجام دهید.
  • شاخه‌هایی که در اثر سرما آسیب دیده‌اند، باید چند سانتی‌متر پایین‌تر از بافت سالم بریده شوند.
  • همه برگ‌ها و شاخه‌های قطع‌شده را از پای گیاه جمع‌آوری و دور بریزید و در خاک رها نکنید.

روش‌های تکثیر گل رز

سه روش اصلی برای تکثیر گل رز وجود دارد:

  1. از طریق بذر
  2. از طریق قلمه
  3. از طریق پیوند

تکثیر گل رز از طریق بذر

بذرهای گل رز بلافاصله پس از برداشت آماده جوانه‌زنی نیستند و معمولاً در همان سال کاشت سبز نمی‌شوند؛ چون پوسته‌ی آن‌ها بسیار سخت است. برای آماده‌سازی، بذرها به مدت ۴ تا ۶ ماه در دمای حدود ۴ درجه سانتی‌گراد در خزه‌ی مرطوب نگهداری می‌شوند. اگر خزه در دسترس نباشد، می‌توان از پرلیت یا شن تمیز و درشت استفاده کرد.

این روش بیشتر در اصلاح نژاد استفاده می‌شود و بذرها با فاصله‌ی ۱۰ سانتی‌متر از هم کاشته می‌شوند.

تکثیر گل رز از طریق قلمه

رایج‌ترین روش تکثیر گل رز، قلمه‌زدن است. این روش را می‌توان از آبان تا اسفند انجام داد. در فصل تابستان به‌دلیل گرما، درصد موفقیت کاهش می‌یابد. در این روش، از شاخه‌های چوبی شده از انواع پرورشی گل رز، قلمه گرفته می‌شود و در محیطی مناسب برای ریشه‌زایی قرار می‌گیرند.

اگر رطوبت محیط کم باشد، باید با روش‌هایی مثل پوشش پلاستیکی یا مه‌پاشی، رطوبت افزایش یابد.

مشخصات قلمه خوب:

  • از یک گیاه سالم گرفته شده باشد.
  • قلمه‌های حاصل از هرس‌های دی و بهمن مناسب هستند.
  • باید دارای ۱ تا ۳ گره (چشم) باشد.
  • قبل از کاشت، قلمه‌ها در هورمون ریشه‌زایی قرار داده شوند.
  • سپس در دمای حدود ۲۱ درجه سانتی‌گراد، با فاصله ۳ تا ۷ سانتی‌متر در موادی مثل پرلیت، ورمیکولیت یا شن کاشته شوند.
  • حدود ۴۵ روز طول می‌کشد تا قلمه‌ها ریشه دهند. به‌محض ریشه‌دار شدن باید آن‌ها را به خاک منتقل کرد.

تکثیر گل رز از طریق پیوند

پیوند زدن مطمئن‌ترین روش برای تکثیر گل رز است. در این روش، یک پایه (گیاه میزبان) و یک گیاه مادری (برای تهیه پیوندک) نیاز است. فرآیند پیوند چند مرحله دارد و در سه گروه اصلی دسته‌بندی می‌شود:

  • پیوند با قلم (پیوند شاخه):
    در این روش، ساقه‌ی گیاه پایه شکافته می‌شود و پیوندک‌هایی که از قبل آماده و ضدعفونی شده‌اند، داخل شکاف قرار داده شده، سپس محل شکاف با چسب باغبانی پوشانده می‌شود.
  • پیوند چشمی:
    این روش شامل دو نوع است: پیوند چشمی خوابیده (تابستان و اوایل پاییز) که یک سال بعد رشد می‌کند، و پیوند چشمی فعال که در فروردین و اردیبهشت همان سال انجام می‌شود.
  • پیوند انگلیسی:
    این نوع پیوند اغلب برای پیوند زدن رزهای وحشی در ماه‌های فروردین و اردیبهشت استفاده می‌شود.

اگر به پرورش گل رز علاقه‌مندید، با این روش‌ها می‌توانید هم از گیاهان خود مراقبت کنید و هم آن‌ها را تکثیر دهید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *